Bir şeyleri hatırlamakta zorlanıyor musunuz? Bilinç sislenmesi stresten kaynaklanabilir. Veya aşağıdaki durumlardan biri bu probleminizin sorumlusu olabilir.

Bilinç Sislenmesi Neden Meydana Gelir?

Hangimiz dikkat kaybı, odaklanma zorluğu yaşamıyor veya mükemmel dünyada sendelemiyor? Çoğu zaman bilinç sislenmesi içinde yaşadığımız bu baş döndürücü dünyanın bir gerçeği.

New York Lenox Hill hastanesinde psikiyatri ve nöroloji uzmanı olan doktor Gayatri Devi “Fazla çalışan, uyku yoksunu, aynı anda birden fazla işle uğraşan veya çok fazla şey hatırlaması beklenen kişilerin çoğunda bilinç sislenmesi görülür.” diyor.

Ancak bilinç sislenmesi birçok tıbbi durumun önemli bir parçasıdır ve düzgün düşünmemizi sağlayan 100 trilyon bağlantıda ve 100 milyar beyin hücresinde oluşan bir hatadır.

İyi haber şu ki, Dr. Devi’ye göre bilinç sislenmesinin sebebi belirlendiğinde muhtemelen bir tedavi yolu bulunabilir. Problemin nadiren bunama olması da rahatlatıcı bir gerçek.

İşte zihin bulanıklığına sebep olabilecek durumların ve nasıl düzeltilebileceğinin listesi:

Lyme Hastalığı

Enfeksiyonlu bir kene ısırığıyla aktarılan lyme hastalığı, genelde klasik halka şeklinde kızarıklıklarla başlar ve sonrasında bilinç sislenmesi dahil olmak üzere farklı semptomlarla devam edebilir. Bazı uzmanlar lyme kaynakli bilinç sislenmesini fazla Benadryl aldıktan sonra matematik problemi çözmeye benzetir.

Zihinsel bulanıklık enfeksiyonu kaptıktan sonra her an yaşanabilir ve genellikle konuşma sürdürme, bilgi tutma veya doğru kelimeyi bulma konularında zorlanmayı içerir.

Bilinç sislenmesi yaşıyorsanız ve bir kene ısırığınız varsa hemen tıbbi yardım alın. Kene göremiyorsanız ancak halka şeklinde kızarıklıklarınız varsa aynı durum geçerlidir. Erken tedavi edilen çoğu kişi (genelde antibiyotikle) iyileşme gösterir.

Lupus

Cleveland Kliniğine göre, otoimmün bir hastalık olan lupus hastalığı yaşayan bireylerin %50 kadarı, hafıza kaybı, odaklanma zorluğu ve konfüzyon (akıl karışıklığı) içeren “lupus sislenmesi” de yaşar. Semptomlar günlük hayatı zorlaştıracak derecede ağır olabilir. Lupus kaynaklı bilinç sislenmesi azalıp çoğalabilir ancak zaman içinde giderek ağırlaşmaz. Yaşadığınız semptomları hedef alacak lupus tedavisi ve hafıza problemlerinin üstesinden gelmenin yollarıyla ilgili doktorunuzla görüşün.

Bu noktada teknolojiden faydalanabilirsiniz. Telefonunuzdaki alarmları ve hatırlatıcıları kullanın, aklınızda tutmanız gereken şeyleri kendinize mesaj veya mail olarak gönderin. Eski yöntemleri de unutmayın: liste oluşturun, kendinize notlar yazıp dolabınıza asın, tek seferde tek şey yapın ve rahatlamaya ve nefes almaya zaman ayırarak stresinizi azaltın.

Lupus hastalığı olan bireyler ayrıca kitap okumanın, puzzle yapmanın ve planlayıcı veya renkli takvimler kullanmanın yardımcı olduğunu söylüyor. Yeterli uyku almak ve egzersiz yapmak da bu konuda faydalı olabilir.

Multipl Skleroz

Multipl skleroz beyne ve omuriliğine zarar verir, yani bu hastalık motor fonksiyonlarından duygulara, algılamaya ve elbette ne kadar düzgün düşünebildiğinize kadar neredeyse her şeyi etkileyebilir.

MS kaynakli bilinç sislenmesi “yaygın olarak bireylerin bilgiyi işleme hızını ve ayrıca bir şeyleri hatırlama yetilerini etkiler” diyor New York Ulusal Multipl Skleroz Birliği sağlık hizmetleri erişimi ortak başkan yardımcısı ve lisanslı uygulama hemşiresi Kathleen Costello. “Yarın sizi saat beşte aramamı söylerseniz bir kulağımdan girip diğerinden çıkabilir.”

Costello’ya göre bilinç sislenmesi parlama anlarında kötüleşebilir ve ısıyla, örneğin güneşli bir günde, sıcak bir odada veya ateşiniz yükseldiğinde ağırlaşabilir.

“Her durum farklıdır ve ayrı ayrı incelenmesi gerekir.” diye ekliyor. İlaç tedavisi uygulanabilir mi ve bilinç sislenmesine başka bir şeyin (diğer semptomlar için kullanılan ilaçlar veya depresyon gibi) sebep olup olmadığını öğrenmek adına doktorunuzla görüşün. Sonrasında geçici çözümleri düşünebilirsiniz. Örneğin, günün sonunda zihniniz yorgun hissediyorsa mental olarak zorlu işlerinizi uyandıktan hemen sonra yapmayı deneyebilirsiniz. Dinlenin, tek seferde birden fazla şey yapmaktan kaçının ve egzersiz yapmaya, sağlıklı bir beslenme düzenine bağlı kalmaya, yeterli uyku almaya ve depresyon gibi ruh hali bozukluğu hastalıklarını tedavi etmeye önem verin.

Kronik Yorgunluk Sendromu

Yorgunluğun ana semptom olduğu bir hastalığın ayrıca zihinsel bulanıklığa sebep olması şaşırtıcı değil. Kronik yorgunluk sendromu olan bireylerin %85’i odaklanma zorluğu, kelimeleri unutma ve konfüzyon dahil olmak üzere bir tür bilinç sislenmesi de yaşar.

KYS veya genellikle beraberinde gelen beyin sislenmesine neyin sebep olduğu tam olarak bilinmiyor. KYS yaşayan bireylerin çoğu, ayrıca algılama sorunlarını kötüleştirebilecek depresyon ve anksiyete de yaşıyor.

Yardımcı olabilecek bazı yöntemler: stresinizi kontrol altında tutun, tek seferde tek şey şey yapın, en azından ses gibi bir duyusal girdi tutun, bir rutine bağlı kalın ve liste oluşturun.

Çölyak Hastalığı

Bilim adamları, bağırsaklarımızın vücudumuzun farklı bölümlerini etkilediği sayısız yolu henüz yeni anlamaya başlıyor. Çölyak hastalığı, bağırsakta başlayıp vücudun her tarafında semptomlara sebep olan hastalıklara iyi bir örnek.

Çölyak hastalığı olan bireyler, buğday ve diğer tahıllarda bulunan gluten protenini yediklerinde bağışıklık sistemi inca bağırsağa saldırır ve sonucunda karın ağrısı veya şişkinlik, ishal ve kabızlık gibi bağırsakla alakalı bir dizi semptomlar meydana gelir. Ancak, yorgunluk, eklem ağrısı veya ağız yarası gibi diğer semptomlar da görülebilir ve bazıları beyninizi bile etkileyebilir.

Çölyak kaynaklı bilinç sislenmesi yaşayan bireyler akıl karışıklığı hissettiklerini, odaklanamadıkalrını veya dikkat veremediklerini ve unutkan olduklarını söylüyor. Bir araştırmada çölyak hastalığı olan bireylerin kandaki alkol seviyesi 0,05 olan birbiriyle aynı derecede algısal bozukluk yaşadığı görülmüştür. (Yasal araç kullanma limiti 0,08’dir.)

Migren

Migren beyne direk vurur ve “migreni olan kişiler için bilinç sislenmesi acı bir gerçektir.” diyor Montefiore baş ağrısı Merkezi nöroloji uzmanı doktor Cynthia E. Armand.

Migren bilinç sislenmesi odaklanma ve anlama zorluğu, “Ben ne arıyordum?” anları anlamına gelir. Dr. Armand’a göre baş ağrısından önce, baş ağrısı esnasında ve sonrasında meydana gelebilir.

Migrenin bir çok türüyle, zihinsel aktiviteyi de destekleyici ilaçlarla başa çıkılabilir. “Genellikle migren eylem planı migren atakları esnasında kullanılan ilaçlardan oluşur. Bireylerin daha sık atak yaşaması halinde ise önleyici ilaçlar bu plana eklenebilir” diyor Dr. Armand. “Bu, her hastaya uyan bir yaklaşım olmadığı için, yaşadığınız herhangi bir bilinç sislenmesiyle ve migren tedavisiyle ilgili bir nöroloji uzmanıyla veya baş ağrısı uzmanıyla görüşmeniz iyi olur.”

Yavaş Çalışan Tiroid

Tiroid hormonu vücudun metabolizmasını kontrol eder. Bir sorun olduğunda bunu tüm vücudunuzda hissedebilirsiniz. Yavaş çalışan tiroid (hipotiroidi) kilo alımına, halsizliğe ve depresyona yol açabilir, düşünmek fazla zorlu bir hal alabilir. Tiroid kaynakli bilinç sislenmesi odaklanma zorluğu, hafıza problemleri, düşüncelere dalıp gitme ve konfüzyon anlamına gelir.

Bazı hastalar sentetik tiroid hormonu formunda bir tedaviye ihtiyaç duyabilir. Bunun dışında, sağlıklı bir beslenme düzeni edinmeli, rutin olarak egzersiz yapmalı ve yeterli uyku almasınız. Bazı hastalar glutenden uzak durmanın, yavaş çalışan tiroidin bir türü olan Hashimoto hastalığına iyi geldiğini söylüyor.

Menopoz

uzun yıllar süren tartışmalar sonrasında çoğu bilim insanı ve halk artık “menopoz dalgınlığı” diye bir şey olduğu konusunda hemfikir oldular. Menopoz dalgınlığı, bu orta yaş değişikliğinden öncesine kıyasla daha fazla hafıza boşluğu, odaklanma ve dikkat verme zorluğu anlamına gelir.

Ancak Chicago Illinois Üniversitesi’nde psikiyatri ve psikoloji profesörü PhD Pauline Maki, bu dönemin sonunda her kadının bilinç sislenmesi yaşamak zorunda olmadığını söylüyor. “kadınların bu olayı tecrübe ediş biçimlerinde büyük farklılıklar vardır. Bununla birlikte, yürüttüğümüz en iyi araştırma çalışmalarında tespit edilebilen ve ölçülebilen bir şeydir.”

Çoğu kişi bu hafıza kayıplarını menstrüasyon döneminin bitmesiyle ilişkilendirirken, menopoz dalgınlığı daha öncesinde ilerlemiş olabilir. “Aslında, erken perimenopoz döneminde, menstrual döngüler azalmaya başladığında tespit edilebilir.” diyor Maki, “bilakis, semptomlar menopozdan sonra düzelebilir.”

İlerleyen zamanlarda hafızanın düzelip düzelmeyeceğini veya sıcak basmaları gibi diğer semptomları azaltmak adına bazı kadınlar tarafından alınan östrojenin bilinç sislenmesine de iyi gelip gelmediği henüz bilinmiyor.

Hormon tedavisi dışında zihin egzersizi için neler yapabilirsiniz? Uykunuzu iyi alın, alkolü azaltın, düzenli olarak egzersiz yapın ve Akdeniz beslenme düzenini benimseyin.

Hamilelik

Bilimsel olarak “hamilelik dalgınlığı” bir gerçek mi hala bilinmiyor diyor Maki, ancak hamilelik geçirmiş bir çok kadına (ve muhtemelen yakınlarına) sorduğunuzda nasıl bir şey olduğunu size anlatabilirler.

Hamilelik döneminin kendi başlarına bilinç sislenmesine sebep olabilecek uyku bozukluğu ve anksiyeteye sebep olabilmesi dahil bir çok nedenden dolayı hamilelik bilinç sislenmesini araştırmanın zorlu olduğunu söylüyor Maki.

PMS

Hormonal dalgalanmalardan bahsetmişken: adet döngüsü başlamadan önceki günlerde kadınlar algısal fonksiyon değişiklikleri yaşabilir.

Araştırmalar, kadın beyninin östrojen seviyeleri yüksek olduğu zamanlarda daha iyi çalıştığını gösteriyor. Östrojen seviyeleri menopoz sonrası azaldığı için bu durum “menopoz dalgınlığı” düşüncesiyle de uyuşuyor.

Nadir görülen ve ağır bir PMS türü olan adet öncesi disforik bozukluğu (PMDD) olan kadınlarla gerçekleştirilen bir araştırmada, döngülerinin luteal fazında kadınların kelimeleri hatırlamakta zorlandığı görülmüştür. Bu durum ovulasyondan hemen sonra, kanama başlamadan, östrojen seviyeleri düştüğünde geçerlidir.

Adet dönemiyle alakalı bilinç sislenmesi bazı kadınları etkilerken bazılarını hiç etkilemez. Maki, herkesin semptomlarının farkli olduğunu söylüyor.

Depresyon

Bilinç sislenmesinin somut örneği olarak depresyonu gösterebiliriz. Üzgün hissetmekle ve en sevdiğiniz aktivitelere karşı ilginiz kaybetmekle kalmaz, aynı zamanda konuşmanızda veya düşünmenizde yavaşlama hissedebilir veya odaklanma, karar verme ve bir şeyleri hatırlamada zorluk yaşayabilirsiniz.

Anksiyete gibi diğer akıl sağlığı problemleri de aynı şekilde bilinç sislenmesine neden olabilir.

Depresyon tedavisinde kullanılan ve aynı zamanda bilinç sislenmesine yardımcı olabilecek etkili bir çok ilaç ve tedavi formu bulunuyor. Her zamanki gibi, yeterli uyu almak, egzersiz yapmak (sadece yürümek olsa bile) ve sağlıklı beslenmek zihninizi temiz tutabilir.

Uyku Bozuklukları

Dinlenmeden geçirilen bir gece sonrasında mental sürecin yavaşlaması çoğumuz için bilinen bir durum. Böyle şeyler oldukça normal…

Ancak gerçek uyku bozukluğu olan kişiler, özellikle uyku apnesi, daha ağır ve daha sık bilinç sislenmesi yaşayabilir. Obstrüktif uyku apnesi, uyurken sık sık rahat nefes almanızı engeller ve uykuduğunuz sürede daha az dinlenmenize neden olur. Sonuç olarak gün içinde daha yorgun hissedebilir ve düşünme zorluğu yaşayabilirsiniz.(Uyku apnesinin diğer bir yaygın belirtisi sesli horlamadır; uyku partnerinize horlayıp horlamadığınızı sorun veya bir gece cep telefonunuzla sesinizi kaydedin.)

uyku apnesi yaşadığınızı düşünüyorsanız resmi destek alın veya gerekli olması durumunda uyumanıza yardımcı olması için kendinize bir CPAP (Devamlı Pozitif Havayolu Basıncı cihazı) edinin. Bu düşünme zorluklarınızı azaltmakla kalmayıp, apne tanısıyla artan felç ve kalp hastalıkları riskini düşürür.

Sjögren Sendromu

Otoimmün bir hastalık olan Sjögren sendromunun genel semptomları gözlerde kuruluk ve ağızda kuruluktur ancak diğer otoimmün hastalık lupusta olduğu gibi bilinç sislenmesi de denklemin bir parçası haline gelebilir. Sislenme yine hafıza kaybı ve odaklanma zayıflığı içerir.

Sjögren sendromu ve tek tek semptomları için medikal tedaviler uygulanabilir. Ayrıca, daha önce belirttiğimiz yaşam tarzı değişiklikleri de rahatlama sağlayabilir: yeterli uyku, sağlıklı beslenme, daha az kafein ve alkol, daha fazla egzersiz.

Fibromiyalji

Fibromiyaljiin ayırt edici ağrısını ve yorgunluğunu yaşayan bireyler algısal sorunların çok daha fazla strese sebep olduğunu söylüyor. Çoğu kişi Fibromiyalji kaynakli bilinç sislenmesini “fibro-fog” olarak adlandırıyor. Genel olarak, bir şeyleri nereye koyduğunuzu unutma ve diğer hafıza kayıplar, dikkatin kolaylıkla dağılması ve yeni bilgi edinmede zorluk fibro-fog’a dahildir.

Fibromiyaljisi olan bireylerin kimisi depresyon da yaşayabilse de, araştırmalar fibro-fog’un depresyon semptomlarından bağımsız bir şekilde var olduğunu gösteriyor.

İhtiyacınız olan canlandırıcı uykuyu aldığınıza emin olun. (Doktorunuz bir uyku ilacı tavsiye edebilir.) Diğer kilit noktalar ise egzersiz ve sağlıklı beslenme.

Siroz

Karaciğer sirozu, en yaygın olarak ağır alkol kullanımı veya hepatit C nedeniyle meydana gelen kronik bir karaciğer hasarı türüdür. Sirozlu hastalar, algısal etkileri olan hepatik ensefalopati (HE) adı verilen bir kondisyon geliştirebilir.

Amerikan Karaciğer Vakfı Ulusal Medikal Danışma Komitesi üyesi ve Yale Tıp Fakültesi profesörü Tamar H. Taddei “HE, vücut amonyak ürettiğinde meydana gelir, çünkü akciğer amonyağı metabolize etme görevini yerine getiremez. Beyne ulaşabilir ve bilinç sislenmesi dediğiniz şeye sebep olabilir.” diyor ve HE’nin çok ciddi bir kondisyon olduğunu ekliyor. Sinirlilik gibi kısmen ufak semptomlara sebep olabilir ancak ağır vakalarda komaya yol açabilir.

Neyse ki laktuloz adı verilen bir ilaç amonyağı düşürerek HE ve karaciğer hastalığını tedavi edebilir. Bazı durumlarda HE için antibiyotik de kullanılabilir.

Hepatit C iyileştirilebilir ve tedavi edilebilir olduğundan, hepatik ensefalopatiden kaçınılabilir. Aynı şekilde hem hepatit C ile savaşarak hem de alkolü azaltarak, besin değeri yüksek gıdalar tüketerek ve ilaçlar konusunda dikkatli olarak (bazı ilaçlar karaciğere zarar verebileceği için) siroz da önlenebilir ve tedavi edilebilir.

Hafif Bilişsel Bozukluk

Bazı durumlarda bilinç sislenmesi bunama olabilir. Hafif hafıza problemleri HBB veya hafif bilişsel bozukluk adı verilen rahatsızlığın göstergesi olabilir ve ilerleyen zamanda Alzheimer hastalığı ve diğer bunama türlerine yakalanma riskini arttırır. Bu tür algısal sorunlar 65 ve üzeri bireylerde yaygındır.

HBB semptomları kendini belli etse de günlük hayatı etkilemeyebilir. Semptomlar aynı kalabilir veya yok olabilir, yani hafıza ve düşünme normale dönebilir. Alzheimer hastalığında zihinsel aktivitede giderek daha da azalma görülür. Başınıza gelenin bu olup olmadığını kesin bir şekilde söyleyebilecek tek kişi bir sağlık uzmanıdır.

Düzenli olarak zihin egzersizi yaparak ve zihin dostu bir beslenme düzeni izleyerek bunama riskini azaltabilirsiniz.

Ne Düşünüyorsunuz?

Bilinç sislenmesi yaşıyor musunuz? Hayatınızda nasıl problemlere yol açıyor? Bununla ilgili bir uzmanla görüştünüz mü? Düşüncelerinizi ve deneyimlerinizi bizimle yorum olarak paylaşın!

İlginizi Çekebilir: Bilinç Bulanıklığı Problemine Karşı Omega-3’ler İşe Yarıyor Mu?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here